
Klaver erfgoedrassen
Fries-Groninger
Synoniem: Inlandse witte klaver
Verdrongen door buitenlandse klaver
De Fries-Groninger is het enige overgebleven Nederlandse landras van witte klaver. Het betreft een vaste plant met witte bloemen en kruipende stengels, waar ‘repens’ in de Latijnse naam (Trifolium repens) naar verwijst. De bloei loopt van mei tot in de herfst.
In de jaren vijftig van de vorige eeuw kwam de Fries-Groninger nog veelvuldig voor. Rond 1970 veranderde dit beeld, toen goedkoper klaverzaad uit het buitenland beschikbaar kwam en de binnenlandse zaadproductie sterk afnam. Daarmee verdween ook een belangrijk deel van dit oorspronkelijke Nederlandse materiaal.
Laag cyanide gehalte
De Fries-Groninger onderscheidt zich echter duidelijk van veel buitenlandse klavers. Het ras is beter winterhard en heeft een zeer laag gehalte aan blauwzuur (cyanide), wat het bijzonder geschikt maakt als voer voor paarden en runderen. Andere klaversoorten kunnen hogere gehalten van deze toxische stof bevatten, wat gezondheidsrisico’s voor vee met zich meebrengt. Bij gebruik van klaver als veevoer is het daarom van belang om rekening te houden met het blauwzuurgehalte.
Jan Medema was de laatste akkerbouwer die het ras in stand hield.
Rode Maasklaver
De Rode Maasklaver is een landras dat, net als de Groninger Rode Klaver, goed gedijt op klei- en zandgronden. Boeren in Huisseling (Noord-Brabant) waren gespecialiseerd in de handel en teelt van de Rode Maasklaver. Het telen en schonen van de zaden was een arbeidsintensieve gelegenheid, maar de handel in het zaaizaad leverde ook wat op. Rode klaver is een tweejarig gewas waarvan de oogst in het eerste jaar bestemd was als veevoeder, en in het jaar erop werden de zaden van de bloeiende bloemen geoogst.
Groninger Rode Klaver
De Groninger Rode Klaver is een landras dat is ontstaan door natuurlijke selectie vanuit de Roosendaalse rode klaver rond 1924. Het is een wintervaste klaver die het goed doet op de klei- en zandgrond.
Roosendaalse Rode Klaver
Deze rode klaver werd vooral op de zandgronden in West-Brabant geteeld, rondom Roosendaal. Deze klaver is een vroege bloeier. Samen met de Rode Maasklaver stond de Roosendaalse Rode Klaver al in 1919 in de prijs-courant van Sluis & Groot, te Enkhuizen.

Fries-Groninger, in bloei (CGN, 2007)

Karakterisatie klaver van Nederlandse origine (CGN, z.d.)

Rode klaver (Michel Langeveld, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons)

Klaver, gedroogde bloemen voor zaadextractie (CGN, 2023)
